İçeriğe geç

Als hastalığı belirtileri nelerdir? 8 madde ile als

Amyotrofik lateral skleroz ALS nedir?

ALS nörolojik bir hastalıktır. Amyotrofik Lateral Skleroz adının kısaltılmış hali olan ALS hastalığı, omirilik, merkezi sinir sistemi ve beyin sapında bulunan nöronlarda kayıplar oluşması sonucu ortaya çıkar. Nöronlar motor sinir hücreleri olarak da bilinirler. Bu motor sinir hücrelerde görülen kayıplar, kaslarda güç kaybına ve erimeye neden olur. Bu ilk evrede konuşma ve yutkunma kaybına neden olur. Sonrasında müdahale edilmezse daha da kötü bir hal almaktadır. Dünya nüfusunun yaklaşık 100.000’de 2’lik bir kısmında görülen bu hastalık orta yaş sonrasında ve kilo olarak zayıf kişilerde görülmeye başlar.

als hastalığı nedir
als hastalığı nedir

Als hastası olan ünlüler

En bilinen ALS hastası ünlü İngiliz fizikçi Stephen Hawking’dir. Hastalığın ilerlemeye başlamasından sonra yaşama süresi çok uzun olmamaktadır. Ortalama olarak hastalık sonrası 6-7 yıl yaşayan ALS hastalarının nadiren de olsa uzun yaşayanlarına rastlanmaktadır.

Als ne kadar sürede ilerler?

ALS’nin ilk belirtileri, titreme, el ve ayak kaslarında güçsüzleşme ve kas seğirmesi şeklinde kendisini gösterir. Hastalık her nerede görüldüyse o bölgede görülen deformasyon daha fazla ve hızlı oluşur. Bu hastalığın ilk fark edilme noktası yürümede, tutunmada ve konuşmada yaşanan zorlular olmuştur. Bir ileri safhada hareket etmede zorlanma, yutkunma ve çiğneme bozuklukları görülmektedir. Sertleşen kaslar nedeniyle hareket ve reflekslerde anormallikler gözlemlenmektedir. Bu reflekslerin başında ayak başparmağının aşırı şişmesi gelir. Kasların beyin tarafından kontrolü gitgide kaybedilir. Öyle ki, gülmeler ve ağlamalar bile aşırı reaksiyon gösterebilir ve durdurulamaz bir hal alabilir.

Als hastalığının son evresi

 

als hastası olan ünlüler
als hastası olan ünlüler

Üst ve alt sinir hücrelerinde meydana gelen hasarın başka bir rahatsızlığa bağlı olmaması, ALS tanısı için yeterlidir. Hastalık belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir fakat her ALS hastası konuşma yetisi, yürüme yetisi ve oturma-kalkma yetisini kaybeder. Bununla birlikte konuşma ve yeme zorlukları oluşmaktadır.

Als hastalığı özellikleri nelerdir?

ALS hastalığı beyin fonksiyonlarını etkilemez. Yani zekâ ve düşünce fonksiyonları bundan etkilenmez. Ancak, hastanın yaşamış olduğu durum ve zorluklar, çoğu kişilerde psikolojik sorunlara yol açabilmektedir. ALS hastalığı beyin fonksiyonlarına etki etmediği gibi, görme, duyma koklama gibi duyulara da zara vermez. Bunun yanında, uzun süreli hastalarda göz kasları da etkilendiği için görme bozuklukları ortaya çıkabilmektedir. ALS hastalığının nöronlara bağlı olmayan etkilerinden biri de boşaltım sisteminde görülür. Yeme bozukluğu yaşayan hastada çoğu zaman kabızlık ve buna bağlı bağırsak problemleri oluşabilmektedir.

als nedenleri nelerdir
als nedenleri nelerdir

ALS hastalığı sebepleri nelerdir?

ALS hastalığının sebebi bugün bile tam net değildir. Bunun yanında iki önemli keşfin hastalık üzerindeki etkileri saptanmıştır. Birincisi; SOD1 adı verilen enzimin zamanla mutasyona uğradığı ve bu mutasyona uğramış enzimin %20 oranında ALS oluşumuna etki ettiği kanıtlanmıştır. Bir diğeri ise, beyinde bulunan ve görevi beyin içi mesaj transferi olan glutamat isimli maddedir. Glutamat seviyesinin fazla olduğu saptanan kişilerde ALS hastalığına yakalanma olasılığının çok daha fazla olduğu gözlemlenmiştir.

ALS hastalığı tedavi yöntemleri nelerdir?

ALS hastalığının tam bir tedavi şekli yoktur. Fakat Amerika’da üretilen Riluzole adı verilen bir ilaç, kandaki glutamat seviyesini düşürerek hastaların daha rahat yaşam sürmesini sağlamaktadır. Bunun dışında geliştirilmiş tüm tedavi yöntemleri hastanın kendisini daha iyi hissetmesi odaklıdır. Bu yöntemler ağırlıklı olarak fizyoterapist gözetiminde yapılan çalışmalardan oluşmaktadır. Doktor kontrolünde hastanın yutkunma sorunun hafifletme, aşırı tükürük salınımını azaltma, kas kramplarını azaltma, yeme bozukluklarını düzenleme ve boşaltım sistemini dengeleme odaklı tedavi çalışmaları yapılır. Hasta su içinde hareket ettirilerek sağlam kas yapılarında güç ve kontrol arttırma çalışmaları yapılabilmektedir.

Als yaşam süresi ne kadar?

Bir ALS hastası hareket etmekte çok güçlük çektiği için güçlü ama bir o kadar da hassas destek sistemlerine ihtiyaç duyar. Bunun için hareketini ve duruş rahatlığını kolaylaştıran bazı araç ve aletlere ihtiyaç duyar. Birçoğunun sandalyesi yatağı ve oturduğu evi kendisine göre dizayn edilmiştir. Bu hastalar için fiziksel rahatlık ve psikolojik destek bilinen en etkin ve rahatlatıcı tedavi olacaktır.

[Toplam:11    Ortalama:2.2/5]
Tarih:Sağlık

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir cevap yazın