İçeriğe geç

Tuvalet eğitimi özel eğitim gerektiren çocuklarda nasıl olmalıdır?

Tuvalet eğitimi hali hazırda normal çocuklar için bile bir işkence iken özel eğitim gerektiren bireyler için nasıl olmalıdır? Anne babaların bu konuda nelere dikkat etmesi gerekir. Tuvalet eğitimi özel eğitimde nasıl olmalıdır? Gelin bugün biraz bu konu üzerinde duralım.

Tuvalet eğitimi özel eğitimde nasıl olmalıdır?

Hayatta her çocuğun kendi öz bakım becerilerini kendisinin yerine getirmesi beklenirken özel eğitime muhtaç ( otizm, down sendromu, zihinsel yetersizlik, mental retardasyon ve fiziksel engel sahibi çocuklar) bireylerin bunlara normal bireylerden bir kat daha fazla ihtiyacı olduğu aşikardır. Anne babalar özel eğitime muhtaç çocuklarının giyinme, soyunma, anlama, konuşma, kişisel temizlik, tuvalet vb günlük rutindeki davranışları kazanmaları için biraz daha fazla çaba sarfetmek zorundadır. Peki durum böyleyken tuvalet eğitimi özel eğitime muhtaç çocuklara nasıl verilmelidir?

özel eğitim tuvalet eğitimi
özel eğitim tuvalet eğitimi

Özellikle bilinmesi gereken şudur ki; sizden aldıkları tuvalet eğitimi özel gereksinimi olan çocuklarımıza sosyal, psikolojik ve fizyolojik bir gelişim sağlayacaktır. Altını pisletmeyen, ıslatmayan çocuk daha huzurlu olacak ve kendisini daha mutlu hissedecek hissettirecektir.

Ayrıca diğer taraftan çocuğun tuvalet eğitimi kazanması herhangi bir kreşe kabulunu kolaylaştıracak, burada bir grupla birlikte oyun oynama, sorumluluk alma, grup kurallarını benimseme, iletişim, konuşma ve anlama gibi becerilerini geliştirecektir. Kendisine yeni arkadaşlar edinip sosyal hayata daha kolay adapte olacaktır.

Tuvalet eğitimi ne zaman başlar?

Pek çok uzman tuvalet eğitimi ne zaman başlar sorusunun kişiden kişiye değişebileceği konusunda ortak ağız birliği yapmaktadır. Bu soruyu sadece yaşla ilişkilendirmek yanlış sonuçlar doğurmakta ve tuvalet eğitimini güçleştirmektedir. Yine de üzerinde uzlaşılan yaş aralığı 20 ila 36 ay arasındadır. Tuvalet eğitimine başlamadan önce bebeğin ve annenin hazır olması gerektiğini daha önce yazmış olduğumuz tuvalet eğitimi nasıl verilmelidir konumuzda detaylı bir şekilde incelemiştik. Tekrardan kısaca belirtmek gerekirse en az çocuk kadar anne baba da hazır olmalıdır. Bu süreçte çocuk bazen koltuğun arkasına bazen masanın altına ve evin kendini güvende hissettiği her alanına çişini kakasını yapacak; anneyi babayı kısa çaplı bir sinir krizine sokacaktır.

tuvalet eğitimi ne zaman başlar
tuvalet eğitimi ne zaman başlar

Tuvalet eğitimi özel eğitim’de nasıl verilmelidir?

Öncelikle bunun için hem kendimize hemde çocuğa bir haftalık bir süre tanımamız gerekiyor. Bu bir haftalık süreç içerisinde düzenli olarak her yarım saatte bir çocuğun altını kontrol etmeli ve çocuğun kuru mu olduğu, kaka yada çiş olup olmadığını özel eğitim tuvalet eğitimi çizelgesi‘ne kaydetmelidir.

Bir haftalık süreç sonunda tuvalet eğitimi çizelgesi kontrol edilerek çocuğun rutin olarak hangi saatlerde tuvalet yaptığını kestirmek mümkündür.  Çizelge incelenerek çocuğun rutin tuvalet zamanlarını çıkartmak gerekir.

Genel olarak çiş yaptığı zamanın kaka zamanından fazla olmasından ötürü öncelik her zaman çiş eğitimine verilmelidir. Çiş eğitimini başarıyla atlatan çocuk için kaka eğitimi daha kolay olmakta ve sonuca ulaşmak daha da kolaylaşmaktadır.

Zihinsel engelli bireylerde tuvalet eğitimi başlarken öncelikle çocuk için kolay olan gündüz periyodu seçilmelidir. Gündüz eğitimi hem çocuğun uyanık iken ne yaptığını bilmesine, hemde gece tuvalet için uykusundan uyandırıp rahatsız edilmemesini sağladığı için daha kalıcı bir eğitim olacaktır.

Eğitim verilirken öncelikli dikkat edilmesi gereken nokta çocuğun kaygı düzeyinin normal kalmasıdır. Çocuğu yaptığı şeyin normal olduğuna alıştırmalı, tuvalet, kaka, çiş gibi kavramlar görsel ve uygulamalı olarak anlatılmalıdır. Kullandığınız küçük lazımlık klozetteki kaka çiş tuvalete atılırken çocuğun görmesi sağlanmalı, gerekirse sifona kendisi basarak onun yerinin orası olduğu çocuğa gösterilmelidir.

Herhangi bir aksi durumda çiş veya kaka kaçırma gibi çocuk korkutulmamalı. gayet sakince doğrusunun nasıl olması gerektiği çocuğa anlatılmalıdır. Bu süreçte çocuğu bir anda bezden kesmek doğru olmayabilir, bunun yerine alıştırma külotları kullanılabilir.

Eğer bezden ayrılması bir sorun teşkil etmediyse ertesi günlerde gündüz eğitiminde bez veya alıştırma külodunu tamamen çıkarmak hem gece eğitimi hemde gündüz eğitimi için kolaylık sağlayacaktır. Bu süreçte gece tuvalet eğitimi için yatağına bir alez tarzı örtü koymak yararınıza olacaktır.

Öncelikli olarak çocuğa öğretilmesi gereken lazımlığın nasıl kullanıldığı ve nasıl oturması gerektiğidir. Çocuğun bir kaç gün içerisinde hemen oturup çiş yapması beklenmemeli, onu nasıl kullanacağını öğrenmesi bile bir kazanım olarak sayılmalıdır.

Daha önceden tuvalet çizelgesi sayesinde belirlediğiniz zamanlarda her 15 dakikada bir çocuğu lazımlığa oturtup 1-2 dakika beklemek ve bekleme eyleminden sonra çocuğu yaptığı durum için takdir etmek alışkanlığın oturmasını sağlayacaktır. Takdir olayı sevdiği bir oyuncak veya yiyecek olabileceği gibi en değerli pekiştirecin sizin sevginiz olduğu unutulmamalı ve bu yapılırken sebebi açıklanmalıdır. “Ne güzel oturuyorsun aferin kızıma, tuvaleti gelmiş de oturuyor” gibi sözlerle bir sonraki davranış için çocuk pekiştirilmelidir.

Lazımlık tuvalette sürekli bulunmalı ihtiyacı halinde gidip oturması sağlanmalıdır. Eğer bazı durumlardan ötürü tuvalet yada banyoda oturmak istemiyorsa kendini güvende hissettiği bir yerde oturması sağlanabilir. Böyle durumlarda tuvalete oturmasını sağlamak için sevdiği hoşuna giden bir oyuncak ile beraber tuvalette oturması sağlanabilir. Bu tarz küçük ayrıntılar tuvalet ortamını sevmesine yardımcı olacaktır.

Tuvalet zamanlarında konuşma dili etkin kullanılmalı, çocuğun durumuna göre çiş, kaka, çiş var, kaka yapalım gibi sözcükler anne baba tarafından tekrar edilmeli çocuğun da tekrar etmesi sağlanmalıdır. Çocuğun kendisini ifade etmesine olanak sağlanmalıdır.

Konuşamayan çocuklar içinse lazımlık veya tuvaletin fotoğrafı çocuğun ulaşabileceği bir yere konulmalı, tuvalete giderken çocuğun eline tutuşturulmalı, tuvalet zamanlarında çocuğun fotoğrafı alarak kendini ifade etmesi sağlanmalıdır.

Çocuğun kullandığı lazımlık onun hoşuna gidecek şekilde süslenmeli, eğer oyuncak bebekleri çok seviyorsa lazımlığa oyuncak bebek yapıştırmaları yapıştırılmalıdır. Erkek ise ve topları seviyorsa bir kaç küçük top çıkartması işinize yarayacaktır.

Daha çok sürece değil sonuca odaklanmalısınız. Eğer çocuk altına kaçırmışsa bile tuvalete götürülmeli, hiç çiş yapmasa da oturması sağlanmalıdır.

Bu süreçte surupnet olarak nacizane tavsiyemiz ebeveynlerin sabırlı olması, çocuk hata yapsa dahi sözle veya mimiklerle bu çocuğa hissettirilmemelidir.

Otizmli çocuğumu tuvalete nasıl alıştırabilirim?

Otizm ile mücadele eden pek çok anne babanın sık sorduğu soru; otizmli çocuğumu tuvalete nasıl alıştırabilirim? Genel olarak yukarıda bahsettiğimiz her aşama otistik çocuklar içinde geçerlidir. Otistik çocuklara tuvalet eğitimi vermek gerektiği anda otizmli bireyin dünyayı sizden farklı gördüğü unutulmamalı, olayları anlamlandırması içim biraz daha ekstradan çaba sarfetmelidir.

Tuvalet eğitimi çizelgesi

Özel eğitim tuvalet eğitimi çizelgesi günlük belirli bir rutini yakalamak için kullanılan çocuğun hangi saatlerde çiş veya kaka ihtiyacı olduğunu belirlemekte kullanılır. Aşağıda vermiş olduğumuz tuvalet eğitimi çizelgesi indirebilir yazıcıdan çıktı alarak kullanabilirsiniz.

özel eğtim tuvalet eğitimi çizelgesi
özel eğtim tuvalet eğitimi çizelgesi

surupnet kendisini daha sağlıklı bir eğitim için adamış öğretmenlerden oluşan bir eğitim blogudur. Yazımızı beğendiyseniz başkalarının da görebilmesi için sosyal medya hesaplarınızdan paylaşabilir, sayfanın en altında bulunan yorum bölümümüzü kullanarak düşünce ve tecrübelerinizi blogumuzu ziyaret eden yardıma ihtiyacı olan diğer anne babalarla paylaşabilirsiniz.

 

[Toplam:2    Ortalama:3.5/5]
Tarih:Özel eğitim

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir cevap yazın