İçeriğe geç

Çocuğun yalan söylemesi nasıl engellenir?

Çocuğunuz son dönemlerde sorduğunuz soruların cevabını verirken size dürüst davranmamış ya da bazı ayrıntıları bilerek ve isteyerek gizlemiş olabilir.  Yalan söylediğini anladığınızda ilk yapmanız gerekenler nelerdir? Çocuğun yalan söylemesi nasıl engellenir? Yalan söylemek pek çok koşulda ve durumda mümkündür ve çocuklarda yalan söylemek genel itibariyle savunma mekanizması olarak çalışır. Çocuklar endişe ve kaygı duyulan olaylar karşısında kendilerini koruma altına almak ve cezadan kaçmak amacıyla sık sık yalana başvurabilir. Peki, çocuklar neden yalan söyler? Yalan söylemesine sebep olan ve etki eden durumlar nelerdir?

Çocuğun yalan söylemesi nasıl engellenir
Çocuğun yalan söylemesi nasıl engellenir

Çocuk neden yalan söyler? Çocuklarda yalan söyleme alışkanlığı

Çocuğu yalana yönelten birinci neden genel itibariyle aileden kaynaklıdır. Bunlar çeşitli durumlarda oluşabilir. Baskıcı bir aile yapısı çocuğu yalan söylemeye ittiği gibi, istekleri dikkat çekmek, isteklerini daha kolay yaptırabilmek için de bu yola başvurabilirler. Ailenin tutum ve davranışları, çocukları yalan söylemeye itebilir. Baskıcı, sert ve otoriter bir aile davranış şekli varsa çocuk cezadan kurtulmak için yalan söyler. Bunun yanında aşırı mükemmeliyetçi bir aile modelinde yetişen çocuk, başarısızlığını örtmek için yalana başvuracaktır. Öncelikli olarak çocuğunuzu olduğu gibi kabul etmeniz gerekmektedir.

Başarılı ya da başarısız olsalar da hayatındaki tüm iniş çıkışlarında yanında olduğunuzu göstermelisiniz. Böylece çocuk, kendini kabullendirmek için yalan söylemek zorunda kalmamış olur. Bir başka unsur da örnek teşkil etmektir. Zira çocuklar aslında yetişkinlerin aynasıdır. Bu nedenle çocuk örnek aldığı aile bireyinin tüm hareketlerini ve davranışlarını taklit etmeye başlar. Aile bireylerinin davranışlarında problemi görülüyorsa, muhtemelen çocuk da aynı davranışı sergileyecektir.

Çocukların yaş gruplarına göre yalan türleri

Çocukların yalan söylemesinde iki farklı evre vardır. Birincisi 3 yaş evresi, ikincisi de 6 yaş evresidir. 3 yaş evresinde genellikle yalancı ağlama krizleri ve sonucu etkilediğini fark ettiğinde istemsizce yalan söyleme durumu oluşabilir. Örneğin; şurup içmemek için çok acı olduğunu söylemek ve dışarı çıkmamak için yalandan ağlamak gibi tavırlar bu yaş grubunun özellikle başvurduğu yalanlardır. Bu yalanlar ile hayal gücü birbirinden ayırt edilmelidir. 5-6 yaşına kadar çocuklar abartılı söylemlerde bulunabilir.

Çocuğun hayal dünyasının yetişkinlere nazaran çok daha geniş olması ve gerçeklik olgusunun zaman içerisinde gelişmesi bu durumu açığa çıkarır. Her yalan tatlı ve sevimli durabilir. Fakat unutulmamalıdır ki, yalan söylemek bir davranış bozukluğudur. Çocuklardaki bu davranış problemleri sevgi ve ilgi ihtiyacından kaynaklı ortaya çıkar. Özellikle aileye yeni bir kardeşin katılması bu durumun açığa çıkmasına sebep olabilir. Çocuğunuza sevildiğini sevgisi denen duygunun asla bölünmez olduğu, onunla aranızdaki bağın size özel olduğunu hissettirmeniz gerekmektedir. 6-7 yaşında bir çocuk yalan söyleme davranışı gösteriyorsa, altında yatan sebeplerin mutlaka araştırılması ve bir uzman yarımına başvurulması gerekmektedir.

çocuklarda yalan
çocuklarda yalan

Çocuğun yalan söylemesi nasıl engellenir?

Yalan söylediğini fark ettiğiniz çocuğunuza kesinlikle kırıcı yaklaşmamak ilk kuraldır. Onun duygularını anlamaya çalışmak fazlasıyla yardımcı olacaktır. Öncelikle çocuğa karşı yalancı ya da buna benzer ithamlarda bulunmaktan kaçının. Sürekli onun doğru söylemesi için çabalamak, aranızda bir mücadele ortamı oluşmasına sebep olacaktır bu durum sonrasında da aranızda ister istemez bir inatlaşmaya sebebiyet verecektir.

Sizin için yapmanız gereken tek şey, kesinlikle onun yalan söylemesine gerek olmadığını, doğru söylerse herkesin ona güven duyacağını açıklamaktır. Öncelikle çocuğunuza, yalan söylediği zaman ceza almak gibi bir durumla karşılaşmayacağını hissettirin. Çocuklar, çok istedikleri bir şey için de yalana başvurabilir. Bu bir oyuncak ya da çok görmek istediği biri olabilir. Bu nedenle çocuklarınızın duygularını anlamaya çalışmak ve isteklerini fark etmek, aranızdaki iletişiminizi kuvvetlendirecektir. Çocukların hayal dünyası, yetişkin bireylere nazaran çok daha geniştir. Hayal ve gerçek arasındaki farkı anlamadıkları için zorlanma ihtimalleri çok yüksektir. Onun bu farkı kavramalarına yardımcı olmanız gerekmektedir.

Çocuğunuzun yalan alışkanlığını düzeltin

Çocuğunuzu iyi tanıyın. Çocuğunuza söylediğiniz sözlerde daima tutarlılık gösterin ve bunu bozmayın. Çocuğunuzu onaylayın, onu sevdiğinizi gösterin. Onunla gurur duyduğunuzu ona hissettirin. Sevginiz aranızdaki samimi ortamı daha da özele indirgeyerek yalandan kaçınmasına yardımcı olacaktır.

  • Mükemmeliyetçi olmayın.
  • Çocuğunuzu cezalandırmayın.
  • Çocuğunuzu yalana itecek durumlardan kesinlikle kaçının.
  • Baskıcı ve otoriter tutumlar sergilemekten uzak durun.
  • Çocuğunuzun sizi rol model aldığını unutmayın.
  • Bu sebeple onun yanında asla yalan söylemeyin.
  • Başaramayacağı görevleri istemekten kaçının.
  • Çocuğunuzu kendi yalanlarınızda kullanmayın ve onları ortak etmeyin.
  • Çocuğunuzu hiçbir kimse ile asla kıyaslamayın.
  • Çocuğunuz sizinle her şeyi konuşabileceğini bilsin.
  • Daima açık fikirli olun.
  • Çocuğunuzla iletişim kurun, onu dinleyin.

Bunlara ek olarak yalan söylemek her ne kadar çoğu durumlarda ve hemen her çocukta görülmesi muhtemelse de, çok fazla olduğu gözlemlenirse tereddüt etmeden psikolojik yardım alınmalıdır.

Siz bu konuda neler düşünüyorsunuz? Çocuklarınızda bu engeli nasıl aşıyorsunuz? Görüşleriniz bizim için değerli. Lütfen bize yorum formundan yazınız!

Çocuklarda yalan video

Çocuklarda yalan söyleme alışkanlığı ile ilgili Uzman Klinik Psikolog Kübra Güven Dirican‘ı dinleyelim!

[Toplam:4    Ortalama:2.8/5]
Tarih:Çocuk Gelişimi ve Eğitimi

Tek Yorum

  1. yesimlehertelden yesimlehertelden

    Herşey ebeveynlerin tutum ve davranışlarıyla alakalı bence..İyi ve düzgün birer rol modeli olunması çocukların davranış ve konuşmaları üstünde de o derece etkili…

Bir cevap yazın